Op 21 september starten onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en drie andere Nederlandse universiteiten met een internationale consultatie die de mogelijkheid van een duurzame en rechtvaardige vrije markt in Europa onderzoekt. Centraal onderdeel van de consultatie is een serie livecasts in samenwerking met Pakhuis de Zwijger over ‘The Future of Capitalism’ met internationaal vermaarde economen, waaronder Nobelprijswinnaars Joseph Stiglitz en Mohammad Yunus. Onder leiding van oud-premier Jan Peter Balkenende worden ideeën uit de consultatie gebundeld in een rapport dat verschijnt in 2021.

Centraal in alle activiteiten staat de vraag hoe in Europa de vrijheid en innovatiekracht van de vrije markt verenigd kan worden met duurzaamheid en rechtvaardigheid. De hoofdvraag is: ‘Hoe kan Europa in de toekomst een beter alternatief worden voor enerzijds het doorgeschoten Amerikaans kapitalisme en anderzijds de staats-gedomineerde Chinese economie?’

Nieuw Economisch Model

De serie heeft als uitgangspunt dat een nieuw economisch model – dat de voordelen van de vrije markt verenigt met Europese waarden – noodzakelijk is. De coronacrisis roept op tot een bezinning van het huidige economisch bestel, of het ‘oude normaal’. VU-hoogleraar Govert Buijs: “De economie van het oude normaal ging samen met een dreigende ecologische ramp, toenemende ongelijkheid en een grote psychologische druk op individuen. Verder vragen nieuwe geopolitieke verhoudingen om een nieuw antwoord vanuit Europa. Nieuwe ideeën over hoe economieën in Europa ingericht kunnen worden, zijn nodig voor een transitie naar een op alle fronten duurzame en rechtvaardige economie.”

Uitnodiging tot Participatie

De toekomst en betekenis van werk, slimme belastingwetgeving, de rol van aandeelhouders, de macht van hightechbedrijven en het onderscheid tussen ‘prijs’ en ‘waarde’ zijn slechts enkele voorbeelden van de onderwerpen die aan bod komen. Naast de serie met livecasts, waarin steeds twee economen met elkaar in dialoog gaan, is er ook een essayprijsvraag voor studenten en jonge onderzoekers. Verder worden individuen en organisaties uitgenodigd om hun visie in te sturen, en gaat een denktank van jonge economen aan de slag met het onderwerp.
De site https://www.moralmarkets.org/futuremarketsconsultation/ is ingericht om participatie mogelijk te maken.

Live Streaming vanuit Pakhuis de Zwijger

De serie ontmoetingen met economen worden live gestreamd in samenwerking met Pakhuis de Zwijger in Amsterdam en hebben nadrukkelijk het karakter van een dialoog. Buijs: “De laatste jaren speelt zich een soort revolutie af binnen de economische wetenschap. In plaats van plat marktdenken worden er veel bredere vragen gesteld over menselijk gedrag, moraal, duurzaamheid en menselijke bloei. Nieuwe ideeën worden ontwikkeld over hoe de markt hieraan kan bijdragen. De serie beoogt de oogst van deze revolutie binnen te halen en zo de vernieuwing van het economisch denken en economisch beleid verder te stimuleren.”

Initiatiefnemers

De consultatie is een initiatief van het Moral Markets project van VU-hoogleraar Govert Buijs die de ‘Goldschmeding leerstoel Economie in relatie tot Civil Society’ bekleedt en wordt uitgevoerd in samenwerking met het Sustainable Finance Lab, denktank Socires, debatcentrum Pakhuis de Zwijger, en het videokanaal De Nieuwe Wereld. De debatserie vormt de slotactiviteit van een project over ‘goede markten’ waaraan onderzoekers van de VU, Erasmus Universiteit Rotterdam, Tilburg University en de Radboud Universiteit in de afgelopen vier jaar gewerkt hebben.

Noot voor de Redactie

Voor meer informatie over dit project kunt u contact opnemen met:

Meer informatie kunt u vinden op https://www.moralmarkets.org/futuremarketsconsultation/

Also available in: Engels